Phụ nữ chiếm tới 63% lực lượng lao động y tế tại Việt Nam, nhưng chỉ nắm giữ chưa đến 30% các vị trí lãnh đạo cấp cao. Ở chiều chuyên môn, nam giới chiếm 72% số bác sĩ và 83% chuyên gia y tế cấp cao. Khoảng cách này không chỉ là vấn đề bình đẳng, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tính bền vững của hệ thống y tế. Đây chính là lý do ra đời của dự án và cũng là tinh thần xuyên suốt hội thảo.
Hội thảo thu hút sự tham dự của đông đảo đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo. Các tổ chức quốc tế và Liên Hợp Quốc góp mặt với đại diện Cơ quan Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ (UN Women), Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Đại học Monash (Australia) – với sự hiện diện của Giáo sư Helena Teede – và Tổ chức The Fred Hollows Foundation, đơn vị tài trợ dự án. Bên cạnh đó, hội thảo còn có sự tham dự của đại diện Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, các chuyên gia về giới, đại diện Sở Y tế và cựu học viên Chương trình Lãnh đạo Nữ trong lĩnh vực Y tế khu vực Mekong, cùng các cơ quan báo chí, truyền thông như Báo Sức khỏe & Đời sống và Đài Truyền hình Việt Nam.
Về phía đơn vị thực hiện, hội thảo nhận được sự quan tâm sâu sát của Ban Giám hiệu Trường Đại học Y Hà Nội với sự tham dự của Ban giám hiệu, lãnh đạo Đảng ủy cùng nhiều đơn vị chuyên môn của Nhà trường. Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Hồ Thị Kim Thanh – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội khẳng định cam kết của Nhà trường trong việc tiên phong thúc đẩy vai trò lãnh đạo của phụ nữ ngành y, đồng thời mong muốn lắng nghe những ý kiến tham vấn thẳng thắn để hoàn thiện thiết kế dự án.
Phần trọng tâm của chương trình là chuỗi báo cáo, tham luận chuyên môn công phu, mang đến cho đại biểu một bức tranh toàn diện từ bối cảnh quốc tế đến thực tiễn Việt Nam. Các báo cáo đã làm rõ một thực trạng đáng suy ngẫm: trên phạm vi toàn cầu, phụ nữ chiếm khoảng 70% lực lượng lao động y tế nhưng chỉ giữ 25% vị trí lãnh đạo; còn tại Việt Nam, nghịch lý “hình chóp nón” thể hiện rõ khi phụ nữ tuy chiếm đa số về quân số nhưng tỷ lệ lại giảm dần ở các vị trí chuyên môn và ra quyết định cao hơn. Bên cạnh đó, những kinh nghiệm quốc tế về đào tạo và phát triển năng lực lãnh đạo cho phụ nữ trong ngành y – tiêu biểu là chương trình “Advancing Women in Health Leadership” của Đại học Monash – được chia sẻ như một nguồn tham khảo quan trọng cho việc xây dựng chương trình tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, hội thảo đã giới thiệu tổng quan và định hướng thiết kế dự án cho giai đoạn 2027–2029, tập trung vào việc xây dựng chương trình đào tạo lãnh đạo cho phụ nữ, tăng số lượng nữ cán bộ và sinh viên được trang bị kỹ năng lãnh đạo, đồng thời tạo môi trường thể chế thuận lợi để ghi nhận, hỗ trợ và thúc đẩy sự lãnh đạo của phụ nữ trong ngành y tế.
Trên cơ sở các báo cáo, đại biểu đã tham gia ba phiên thảo luận nhóm song song, tập trung vào những vấn đề then chốt của dự án: nhận diện các rào cản trong sự nghiệp và lộ trình thăng tiến của phụ nữ ngành y cùng vai trò đồng hành của nam giới; phân tích các rủi ro, tính khả thi và những yếu tố bảo đảm thay đổi bền vững của lộ trình dự án; và xác định mạng lưới đối tác hợp tác trong ngắn hạn, dài hạn cùng định hướng truyền thông thay đổi hành vi. Các nhóm đã trao đổi sôi nổi, thẳng thắn và đưa ra nhiều khuyến nghị thực chất, nổi bật là đề xuất gắn kết quả đào tạo với công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ; đưa các can thiệp lên cấp độ tổ chức và chính sách thay vì chỉ dừng ở đào tạo cá nhân; cũng như thu hút sự tham gia của nam giới và các cơ quan quản lý ngay từ giai đoạn đầu.
Phát biểu kết luận, Phó giáo sư Hồ Thị Kim Thanh trân trọng cảm ơn những đóng góp tâm huyết của các đại biểu và khẳng định Ban tổ chức sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến để hoàn thiện thiết kế dự án. Hội thảo khép lại với sự đồng thuận cao về một thông điệp chung:
Một môi trường không rào cản để phụ nữ vươn tới vị trí lãnh đạo chính là mắt xích còn thiếu để xây dựng một hệ thống y tế toàn diện, công bằng và bền vững.
